Prema podacima MMF-a, Bosna i Hercegovina je sa 10.700 dolara nominalnog BDP-a po stanovniku ubjedljivo na začelju regiona, zaostajući za svih 10 zemalja sa liste — od Slovenije koja ima skoro četiri puta i Hrvatske sa skoro tri puta većim BDP-om, preko Rumunije i Bugarske koje su više nego dvostruko jače, pa sve do Srbije ($17.250), Crne Gore ($16.380), Albanije ($12.490) i Sjeverne Makedonije ($11.970).
Ekonomske razlike među zemljama Balkana i jugoistočne Evrope, objavljene u najnovijem izvještaju World Economic Outlook, ostaju izrazito naglašene.
Slovenija i Hrvatska predvode region
Slovenija čvrsto drži prvu poziciju sa projektovanim nominalnim BDP-om od 40.630 dolara po stanovniku, dok njen BDP prilagođen kupovnoj moći (PPP) premašuje 60.660 dolara.
Odmah iza nje nalazi se Hrvatska, koja je pretekla Grčku po nominalnom BDP-u sa 30.030 dolara po glavi stanovnika (PPP iznosi 54.359 dolara). Grčka zauzima treće mjesto sa nominalnim BDP-om od 29.696 dolara, ali sa nešto nižim PPP-om (47.175 dolara) u odnosu na Rumuniju (50.783 dolara).
Gdje su Srbija, Crna Gora i ostatak regiona?
U sredini tabele nalaze se zemlje poput Rumunije ($25.693), Bugarske ($23.568) i Turske ($19.018), nakon kojih slijede ostale zemlje Zapadnog Balkana van Evropske unije:
Srbija bilježi nominalni BDP od 17.250 dolara po stanovniku (PPP 34.860 dolara).
Crna Gora ima nominalni BDP od 16.380 dolara, ali ostvaruje viši PPP od Srbije, koji iznosi 36.330 dolara.
Albanija ostvaruje nominalni BDP od 12.490 dolara po stanovniku (PPP 25.250 dolara).
Dno tabele: Sjeverna Makedonija i BiH na začelju
Na samom dnu regionalne liste nalaze se Sjeverna Makedonija i Bosna i Hercegovina, koje i dalje značajno zaostaju za prosjekom regiona.
Zašto BiH gubi korak za regionom?
Poseban izvještaj MMF-a za Bosnu i Hercegovinu daje jasnu pozadinu ovih brojki i objašnjava zašto zemlja ne uspijeva uhvatiti korak sa komšilukom, te zbog čega ulazi u period umjerenog, ali slabijeg ekonomskog rasta.
Usporavanje privrednog rasta: Dok pojedine zemlje regiona održavaju dinamičnije stope rasta, privreda BiH usporava — sa 3,2% iz 2024. godine rast je pao na 2,1% u 2025, dok se za 2026. godinu očekuje dodatno usporavanje na oko 2%.
Inflacija „jede“ kupovnu moć: Dok rast usporava, inflacija bilježi skok sa 1,7% na 4% u 2025, dok bi u ove godine mogla dostići 5,4%. Stvarni rast troškova života tako prevazilazi rast plata, pa se efekat povećanja primanja u praksi brzo gubi.
Slabljenje potražnje iz EU: Kao ključne razloge usporavanja MMF navodi više cijene energije, slabiju potražnju iz Evropske unije i globalnu ekonomsku neizvjesnost.
Rast deficita i zaduživanja: MMF posebno upozorava da se tekući budžetski deficiti (koji bi mogli dostići 4% BDP-a do 2026.) finansiraju sve većim spoljnim zaduživanjem entiteta za pokrivanje plata u javnom sektoru i socijalnih davanja, umjesto za razvojne investicije.
Iz Fond-a poručuju da su hitne reforme i fiskalna disciplina ključni uslovi za dugoročnu stabilnost, održivost javnih finansija i brže približavanje Evropskoj uniji.
