U posljednjem diplomatskom incidentu koji dodatno pogoršava odnose između Ukrajine i Mađarske, ukrajinske vlasti tvrde da su razotkrile mađarsku špijunsku mrežu koja je djelovala na njenoj teritoriji. Prema navodima ukrajinske sigurnosne službe (SBU), mreža je prikupljala osjetljive vojne podatke u zapadnim dijelovima zemlje, s mogućim geopolitičkim implikacijama u slučaju budućeg konflikta.
Špijunski skandal i hapšenja
SBU je saopćio da su u sklopu operacije uhapšena dva ukrajinska vojna veterana, optužena za prikupljanje podataka o vojnoj odbrani i javnom mnijenju u zapadnoj Ukrajini. Navodi se da je špijunsku mrežu vodio “oficir mađarske vojne obavještajne službe”, te da je jedan od uhapšenih — 40-godišnji veteran iz Berehova, grada sa većinski mađarskom populacijom — regrutovan još 2021. godine kao “uspavani agent”, aktiviran tri godine kasnije.
U objavljenom video-snimku ispitivanja, prikazan je jedan od pritvorenika sa zamućenim licem i lisicama, dok navodno priznaje saradnju. Tokom sastanka u Mađarskoj, tvrdi SBU, agent je primio novčanu naknadu i instrukcije za daljnje regrutovanje članova mreže.
Obojica osumnjičenih suočeni su s optužbama za veleizdaju, što nosi potencijalnu kaznu doživotnog zatvora.
Reakcija Budimpešte: Optužbe bez dokaza
Mađarski ministar vanjskih poslova Péter Szijjártó brzo je odbacio navode, nazivajući ih “propagandom”. Na konferenciji za medije u Budimpešti izjavio je da Mađarska nije dobila nikakve zvanične dokaze iz Kijeva. U kasnijem Facebook videu, objavio je da su “danas iz Mađarske protjerane dvije osobe koje su špijunirale pod diplomatskim pokrićem u ukrajinskoj ambasadi u Budimpešti”.
Ovo dolazi u trenutku kada su odnosi između dviju zemalja već duboko zategnuti. Premijer Viktor Orbán poznat je po svojoj bliskosti s Moskvom i distanciranju od politike Brisela i Kijeva. Mađarska blokira napredak Ukrajine ka članstvu u EU, kritikuje sankcije protiv Rusije i otvoreno se protivi vojnoj pomoći Ukrajini.
Geopolitičke implikacije i položaj mađarske manjine
Regija Zakarpattia na zapadu Ukrajine, gdje živi oko 80.000 etničkih Mađara, već godinama je tačka sporenja. Mađarska vlada optužuje Kijev da uskraćuje jezička prava toj manjini, dok Ukrajina sumnja da Budimpešta koristi manjinu za širenje ruskih narativa.
Iako nijedan mađarski zvaničnik nije javno govorio o teritorijalnim pretenzijama, mađarska ekstremna desnica i ruski mediji često aludiraju na mogući raspad Ukrajine, u kojem bi Mađarska prisvojila zapadne oblasti.
U nekim selima sa većinskom mađarskom populacijom satovi su podešeni po budimpeštanskom vremenu, a dominira medijski sadržaj sa mađarskog državnog kanala M1, poznatog po prokremaljskoj retorici. Iako dio zajednice otvoreno podržava Ukrajinu — preko 400 etničkih Mađara navodno se bori na frontu — mnogi priznaju da je balansiranje između lojalnosti Kijevu i identiteta vezanog za Budimpeštu izazovno i često “kao hod po žici”.
