Institucije bh. entiteta RS intenzivirale su aktivnosti usmjerene ka osporavanju nadležnosti i djelovanja Agencije za identifikacione dokumente, evidenciju i razmjenu podataka Bosne i Hercegovine (IDDEEA BiH).
Već smo pisali o sastanku održanom u kabineti entitetskog premijera Save Minića, kojem je prisustvovao čak i zamjenik direktora IDDEEA-e, ali i bivši direktor ove institucije.
Prema dostupnim informacijama, na jednoj od narednih sjednica Vlade RS mogli bi se pojaviti zaključci kojima bi se institucije tog entiteta pozvale na aktivnosti usmjerene protiv rada IDDEEA-e, kao i protiv projekata koje Agencija provodi na državnom nivou.
Izvor upoznat sa dešavanjima tvrdi da se u pozadini dijela ovih aktivnosti nalazi bivši direktor IDDEEA Siniša Macan, koji navodno koordinira određene političke i institucionalne inicijative s ciljem destabilizacije rada Agencije i stvaranja okolnosti za vlastiti povratak na čelo ove državne institucije.
Fokus na biračke spiskove i biometrijske podatke
Posebno zabrinjava činjenica da dio planiranih aktivnosti ima direktnu vezu sa centralnim evidencijama birača, biometrijskim podacima građana i sistemom razmjene podataka putem infrastrukture IDDEEA-e.
IDDEEA upravlja ključnim bazama podataka koje se koriste za identifikaciju građana i validaciju identiteta, a upravo te evidencije predstavljaju osnovu za pouzdanost biračkih spiskova i integritet izbornog procesa.
Prema informacijama naših izvora, pojedine strukture pokušavaju dovesti u pitanje nadležnost IDDEEA-e nad tim sistemima, što bi otvorilo prostor za preuzimanje kontrole nad dijelom infrastrukture kroz projekte izbornih tehnologija.
Interes za unosne poslove izbornih tehnologija
Ove aktivnosti posebno dolaze do izražaja u kontekstu sve češćih informacija da bi poslove vezane za uvođenje izbornih tehnologija u Bosni i Hercegovini, uključujući elektronsku identifikaciju birača, biometrijske provjere i digitalnu obradu podataka, mogle dobiti kompanije bliske političkim strukturama SNSD-a i HDZ-a.
Upravo zbog toga, tvrde naši sagovornici, pojedinim političkim akterima odgovaralo bi slabljenje ili marginalizacija IDDEEA-e, koja trenutno predstavlja centralni i zakonom definisan državni autoritet za identifikacione sisteme i razmjenu podataka.
Kontrola nad sistemima za prenos i verifikaciju podataka, posebno onih koji uključuju biometrijske identifikacione informacije i biračke evidencije, mogla bi imati značajan uticaj na implementaciju budućih izbornih tehnologija.
Pritisci kroz institucije i međunarodne kanale
U prethodnom periodu iste osobe su, prema dostupnim informacijama, već vodile intenzivnu kampanju protiv IDDEEA-e kroz javne istupe u medijima, ali i kroz pokušaje institucionalnog pritiska putem Agencije za zaštitu ličnih podataka Bosne i Hercegovine. Istovremeno se, prema našim saznanjima, aktivno lobira i kod pojedinih predstavnika Delegacije Evropske unije u Bosni i Hercegovini, s ciljem da se kroz pravno neutemeljene inicijative pokuša ograničiti ili zaustaviti pojedine projekte IDDEEA-e.
Takvi pokušaji predstavljali bi ozbiljan presedan jer bi značili direktno miješanje u rad državne institucije čije su nadležnosti jasno definisane zakonima Bosne i Hercegovine.
Pojačane mjere sigurnosti
Prema informacijama kojima raspolažemo, navedene aktivnosti već su prepoznate i od strane sigurnosnih agencija u Bosni i Hercegovini.
U narednom periodu treba očekivati i pokušaje personalizacije napada na rukovodstvo Agencije, uključujući direktora prof. dr. Almira Badnjevića i menadžment IDDEEA-e, koji su u proteklom periodu pokrenuli projekte koji su godinama stagnirali i Bosnu i Hercegovinu uključili u evropske inicijative u oblasti digitalnog identiteta i digitalnog povjerenja.
